VeraCrypt – jak zaszyfrować dysk i pendrive za darmo?

Wyobraź sobie, że gubisz pendrive z ważnymi dokumentami (skany dowodu, umowy, hasła). Albo ktoś kradnie Ci laptopa w pociągu. Czy wpadasz w panikę? Jeśli używasz szyfrowania, odpowiedź brzmi: “Szkoda sprzętu, ale dane są bezpieczne”. Bez hasła, złodziej zobaczy na dysku tylko losowy szum.

W 2026 roku szyfrowanie to podstawa. Najlepszym narzędziem do tego celu jest VeraCrypt. To duchowy spadkobierca legendarnego TrueCrypta – darmowy, otwartoźródłowy (Open Source) i (póki co) nie do złamania.

Oto jak zmienić swój pendrive w cyfrowy sejf.

---

Dlaczego VeraCrypt?

1. Darmowy: Kosztuje okrągłe 0 zł.
2. Multiplatformowy: Działa na Windows, Linux i macOS. Szyfrujesz na Windowsie, otworzysz na Macu (jeśli sformatujesz jako exFAT).
3. Plausible Deniability (Ukryte Wolumeny): To funkcja dla szpiegów (i ludzi dbających o prywatność). Możesz stworzyć “ukryty sejf” wewnątrz “zwykłego sejfu”. Jeśli ktoś zmusi Cię do podania hasła, podasz hasło do “zwykłego”, a on zobaczy tylko śmieszne zdjęcia kotów. Prawdziwe dane będą ukryte głębiej.

---

Krok po kroku: Jak zaszyfrować pendrive?

Krok 1: Pobierz i zainstaluj

Wejdź na veracrypt.fr (to jedyna oficjalna strona!) i pobierz instalator. Zainstaluj standardowo.

Krok 2: Utwórz wolumen (kontener)

Masz dwie opcje: A) Zaszyfrować cały pendrive (nikt nie zobaczy, że coś tam jest bez hasła). B) Stworzyć plik-kontener (wygląda jak zwykły plik mp3 czy avi, ale w środku ma zaszyfrowany dysk).

Wybieramy opcję A (cała partycja):

1. Kliknij Create Volume.
2. Wybierz Encrypt a non-system partition/drive.
3. Zaznacz Standard VeraCrypt volume.
4. Wybierz literę swojego pendrive’a z listy.
5. UWAGA: Wybierz “Create encrypted volume and format it” (to usunie wszystkie dane z pendrive’a! Zrób kopię, jeśli masz tam coś ważnego).

Krok 3: Wybierz szyfrowanie

Zostaw domyślne: AES i SHA-512. To standardy wojskowe. Chyba że jesteś paranoikiem – wtedy wybierz “AES(Twofish(Serpent))” (kaskadę trzech szyfrów), ale to będzie działać wolniej.

Krok 4: Hasło

Tu nie ma litości. Hasło musi być silne. Dobre: Czerwony#Slon@Pije!Wode2026 Złe: Kasia123 Zaznacz “Use PIM” jeśli chcesz utrudnić atak brute-force (wpisz np. 485), ale to wydłuży czas otwierania.

Krok 5: Generowanie kluczy (Ruszaj myszką!)

Program poprosi Cię o losowe ruszanie myszką w oknie przez kilkadziesiąt sekund. To zbiera entropię (losowość), dzięki której szyfrowanie jest silniejsze. Machaj tak długo, aż pasek zrobi się zielony.

Kliknij Format. Gotowe!

---

Jak tego używać? (Montowanie)

Gdy podłączysz zaszyfrowany pendrive do komputera, Windows powie: “Dysk jest niesformatowany. Czy chcesz go sformatować?”. NIE KLIKAJ TAK! Windows po prostu nie rozumie szyfrowania i widzi “śmieci”.

Żeby otworzyć pliki:

1. Uruchom VeraCrypt.
2. Wybierz literę (np. Z:) z listy w programie.
3. Kliknij Select Device i wybierz swój pendrive.
4. Kliknij Mount.
5. Podaj hasło.

Teraz w “Mój Komputer” pojawi się nowy dysk Z:. To Twój odszyfrowany sejf. Możesz tam wrzucać pliki jak na zwykły dysk. Gdy skończysz, kliknij w programie Dismount. Pamięć znowu zmieni się w szum.

---

Szyfrowanie całego systemu (Full Disk Encryption)

VeraCrypt potrafi też zaszyfrować dysk “C:” z Windowsem. Przed uruchomieniem systemu pojawi się czarny ekran z prośbą o hasło (Pre-Boot Authentication). Zaleta: Nawet jeśli ktoś ukradnie komputer, wyjmie dysk i podłączy go do innego komputera – nie odczyta ani bajta. Wada: Jeśli zapomnisz hasła/uszkodzisz bootloader – stracisz system. (Dlatego VeraCrypt każe Ci stworzyć Rescue Disk na pendrive).

Dla użytkowników Windows 10/11 Pro: Macie wbudowanego BitLockera. Jest wygodniejszy (działa w tle), ale to kod zamknięty (Microsoft może mieć backdoor?). VeraCrypt jest pewniejszy, ale trudniejszy w obsłudze.

---

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)