Smartphone hardening – jak zabezpieczyć Androida i iOS przed inwigilacją?

Smartfon to najlepsze urządzenie szpiegowskie, jakie kiedykolwiek wymyślono. Masz go przy sobie 24/7, ma kamerę, mikrofon, GPS, żyroskop i jest stale połączony z siecią. Dla Google i Apple to kopalnia złota. Dla hakerów i służb – cel numer jeden.

Hardening (utwardzanie) to proces minimalizowania ryzyka. Nie musisz wyrzucać smartfona do kosza. Wystarczy, że zmienisz kilka ustawień i nawyków.

Oto kompletny przewodnik na rok 2026.

---

Część 1: iOS (iPhone) – Złota Klatka 🍎

Apple promuje się jako firma dbająca o prywatność (“What happens on your iPhone, stays on your iPhone”). To prawda, ale tylko częściowo. Apple dba o to, żeby inni nie mieli Twoich danych, ale samo zbiera ich sporo.

Podstawowy Hardening:

1. Tryb Blokady (Lockdown Mode): Wprowadzony w iOS 16, w 2026 jest potężnym narzędziem.
   • Co robi: Blokuje większość załączników w wiadomościach, wyłącza JIT w przeglądarce (co spowalnia JS, ale utrudnia ataki), blokuje połączenia z nieznanymi urządzeniami.
   • Dla kogo: Dla dziennikarzy, polityków i osób, które boją się Pegasusa.
2. Wyłącz śledzenie reklam: Ustawienia -> Prywatność i ochrona -> Śledzenie -> Wyłącz “Pozwalaj aplikacjom żądać możliwości śledzenia”.
3. Analizy i udoskonalenia: Ustawienia -> Prywatność i ochrona -> Analizy i udoskonalenia -> Wyłącz wszystko (Share iPhone Analytics). Nie bądź darmowym testerem dla Apple.
4. Dostęp do zdjęć: W iOS 18 możesz dawać aplikacjom dostęp tylko do wybranych zdjęć, a nie całej galerii. Korzystaj z tego! Instagram nie musi widzieć Twoich zdjęć z wakacji z 2015 roku.

Zaawansowany Hardening:

• Wyłącz iCloud Backup: Jeśli boisz się, że Apple (lub służby na wniosek sądu) przejrzą Twoje dane, wyłącz backup w chmurze i rób go lokalnie na komputerze (przez iTunes/Finder) z włączonym szyfrowaniem.
• Advanced Data Protection: Włącz to w ustawieniach iCloud. Szyfruje to Twoje zdjęcia i backupy kluczem, którego Apple NIE ZNA (E2EE). Jeśli zapomnisz hasła, Apple Ci nie pomoże, ale nikt inny też się nie dostanie.

---

Część 2: Android – Pole Minowe 🤖

Czysty Android to system reklamowy Google. Ale Android ma jedną przewagę nad iOS: Możesz go zmienić.

Podstawowy Hardening (zwykły Android/Samsung):

1. Usuń Bloatware: Użyj narzędzia “Universal Android Debloater” (przez komputer), żeby usunąć/wyłączyć śmieciowe aplikacje od producenta (Samsunga, Xiaomi), których nie da się odinstalować normalnie.
2. Uprawnienia: Ustawienia -> Prywatność -> Menedżer uprawnień. Sprawdź, kto ma dostęp do Mikrofonu i Lokalizacji. Odbierz dostęp wszystkiemu, co nie jest niezbędne.
3. Klawiatura: Zmień Gboard (Google) na OpenBoard lub FOSS Keyboard. Klawiatura Google uczy się Twojego stylu pisania i wysyła próbki na serwery.
4. DNS: Ustaw w “Prywatny DNS” adres dns.adguard.com. To zablokuje reklamy w całym systemie.

Zaawansowany Hardening (Custom ROM):

Jeśli masz telefon Google Pixel, możesz zainstalować GrapheneOS. To system, który wygląda jak Android, działa jak Android, ale jest pozbawiony Google.

• Brak Usług Google Play: Domyślnie ich nie ma. Możesz je zainstalować w “piaskownicy” (Sandboxed Google Play), gdzie nie mają dostępu do reszty systemu.
• Szybkie aktualizacje: Często szybsze niż oficjalny Android.
• Bezpieczeństwo: Utwardzony kernel, przydzielanie pamięci (Hardened Malloc). To poziom bezpieczeństwa nieosiągalny dla zwykłych telefonów.

---

5 Zasad Ogólnych (Dla każdego systemu)

1. Restartuj telefon raz dziennie: Dlaczego? Exploity typu “Non-persistent” (czyli takie, które nie zapisują się na stałe) znikają po restarcie. Wiele wersji Pegasusa działało tylko do ponownego uruchomienia. To prosta, darmowa higiena.

2. Faraday Bag (Torba Faradaya): Jeśli idziesz na tajne spotkanie, włóż telefon do torby Faradaya. Odcina ona wszelkie sygnały (GSM, GPS, WiFi, Bluetooth). Tryb samolotowy to za mało (często jest tylko programowy).

3. Zaklejaj kamery?: Na laptopie – tak. Na telefonie – trudne. Ale możesz kupić etui z przesuwaną zaślepką na aparat. Przejmij kontrolę nad tym, kiedy oko Wielkiego Brata patrzy.

4. Wyłącz Bluetooth i WiFi, gdy nie używasz: Twój telefon ciągle “krzyczy” w eterze: “Hej, tu iPhone Jana, szukam sieci ‘Dom_WiFi’!”. Sklepy i galerie handlowe używają tego do śledzenia Twojej ścieżki między półkami.

5. Nie używaj biometrii (Odcisk/Twarz) przy aresztowaniu: W wielu krajach (w tym USA i częściowo w Polsce) policja może zmusić Cię do przyłożenia palca do czytnika, ale nie może zmusić Cię do podania hasła (prawo do nieobciążania samego siebie). Tip: Na iPhone szybko naciśnij 5 razy przycisk zasilania. Wyłączy to FaceID i wymusi kod PIN.

---

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)