Prywatność w social media po nowych regulacjach – co zmienia TikTok i Instagram?

Przez lata zasada była prosta: Facebook jest za darmo, bo płacisz swoją prywatnością. W 2026 roku ta transakcja przestała być oczywista. Dzięki unijnemu aktowi o usługach cyfrowych (DSA) i pozwom w USA, giganci musieli oddać sterowniki w ręce użytkowników.

Czy wiesz, że teraz możesz (legalnie i łatwo) wyłączyć algorytm, który uzależnia Cię od przewijania?

DSA: Twój nowy najlepszy przyjaciel

Digital Services Act (Akt o Usługach Cyfrowych) zmienił reguły gry w Europie.

1. Chronologiczny Feed: Masz prawo wyłączyć “Dla Ciebie” (For You Page) i widzieć posty tylko od znajomych, w kolejności chronologicznej. Bez algorytmu, który podsuwa Ci wściekłe koty, byś został dłużej.
2. Koniec śledzenia dzieci: Targetowanie reklam do nieletnich na podstawie ich zachowania jest całkowicie zakazane.
3. Jawność “Shadowbana”: Jeśli platforma ukryje Twój post, musi Ci powiedzieć dlaczego i dać szansę na odwołanie.

TikTok: Projekt Clover i widmo bana

W 2026 roku TikTok wciąż walczy o przetrwanie na zachodnich rynkach.

• Projekt Clover: Aby uspokoić UE, TikTok buduje “cyfrową twierdzę” w Europie. Dane europejskich użytkowników są przechowywane w norweskich i irlandzkich serwerowniach, a nadzór nad nimi ma zewnętrzna firma audytorska (NCC Group). Czy to wystarczy? Sceptycy twierdzą, że Pekin wciąż ma “tylną furtkę”, ale dla zwykłego użytkownika oznacza to lepszą ochronę prawną.

Meta: Płać albo płać danymi

Meta (Facebook/Instagram) wprowadziła model “Pay or Consent”. Masz wybór:

• Płacisz abonament (ok. 10-13 EUR miesięcznie) i nie widzisz reklam, a Twoje dane nie są mielone przez algorytmy reklamowe.
• Korzystasz za darmo, ale musisz wyrazić zgodę na śledzenie.

Sądy w 2026 roku wciąż spierają się, czy taki wybór jest “dobrowolny”, ale dla wielu osób to pierwsza realna opcja wykupienia swojej prywatności.

Jak odzyskać kontrolę tu i teraz?

1. Wyłącz “Aktywność poza Facebookiem”

To funkcja, która pozwala Meta śledzić, co robisz w Innych sklepach i aplikacjach. Wejdź w Ustawienia -> Aktywność poza Facebookiem i wyczyść historię. Zrób to dziś.

2. Uciekaj z Messengera

Messenger nie jest domyślnie szyfrowany (E2EE) we wszystkich trybach, a metadane (z kim piszesz i kiedy) są własnością Meta. Przenieś prywatne rozmowy na Signal. Niech Messenger służy tylko do umawiania się na piwo ze znajomymi ze szkoły.

3. Fediverse (Mastodon / Bluesky)

W 2026 roku alternatywne, zdecentralizowane sieci są już dojrzałe. Tam nikt nie handluje Twoimi danymi, bo nie ma “właściciela”, który mógłby je sprzedać. Warto założyć tam konto, nawet jako backup.

---

Podsumowanie

Social media w 2026 roku są nieco bardziej cywilizowane, ale tylko dla tych, którzy wiedzą, gdzie kliknąć. Domyślne ustawienia wciąż są nastawione na maksymalny zysk. Twoim zadaniem jest wejść w te ustawienia i powiedzieć “nie”.

---

FAQ – Pytania o social media